سوره بروج

ثواب قرائت

۱
(بروج/ مقدمه)
الصّادق (علیه السلام)- مَنْ قَرَأَ وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ فِی فَرَائِضِهِ فَإِنَّهَا سُورَهًُْ النَّبِیِّینَ کَانَ مَحْشَرُهُ وَ مَوْقِفُهُ مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الْمُرْسَلِینَ وَ الصَّالِحِینَ.
امام صادق (علیه السلام)- هرکس سوره‌ی وَ السَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ را که سوره‌ی پیامبران است، در نماز واجب بخواند، جایگاه وی در روز رستاخیز، همراه با پیامبران (علیهم السلام) و فرستادگان و صالحان خواهد بود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۰
ثواب الأعمال، ص۱۲۲/ نورالثقلین/ البرهان
۲
(بروج/ مقدمه)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ قَرَأَ هَذِهِ السُّورَهًَْ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنَ الْأَجْرِ بِعَدَدِ کُلِّ مَنِ اجْتَمَعَ فِی جُمُعَهًٍْ وَ کُلِّ مَنِ اجْتَمَعَ یَوْمَ عَرَفَهًَْ عَشْرَ حَسَنَاتٍ وَ قِرَائَتُهَا تُنْجِی مِنَ الْمَخَاوِفِ وَ الشَّدَائِدِ..
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکس این سوره را بخواند، خداوند، ده برابر تعداد کسانی که در روز جمعه و روز عرفه گرد هم می‌آیند، به وی پاداش می‌دهد. و خواندن این سوره، انسان را از دل نگرانی‌ها و سختی‌ها رهایی می‌بخشد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۰
البرهان/ نورالثقلین
۳
(بروج/ مقدمه)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ قَرَأَهَا کَانَ لَهُ أَجْرٌ عَظِیمٌ وَ أَمِنَ مِنَ الْمَخَاوِفِ وَ الشَّدَائِدِ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکس این سوره را بخواند، پاداشی عظیم نصیب وی خواهد شد و از دل نگرانی‌ها و سختی‌ها رها خواهد شد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۰
البرهان/ نورالثقلین
۴
(بروج/ مقدمه)
الصّادق (علیه السلام)- مَا عُلِّقَتْ عَلَی مَفْطُومٍ إِلَّا سَهَّلَ اللَّهُ فِطَامَهُ وَ مَنْ قَرَأَهَا عَلَی فِرَاشِهِ کَانَ فِی أَمَانِ اللَّهِ إِلَی أَنْ یُصْبِحَ.
امام صادق (علیه السلام)- اگر این سوره به بازوی کودک شیرخواری که قصد دارند وی را از شیر بگیرند، بسته شود، از شیرگرفتن او آسان می‌گردد، و هرکس این سوره را بر خوابگاهش بخواند، تا صبح ایمن خواهد بود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۰
البرهان/ نورالثقلین
آیه وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ [1]
سوگند به آسمان كه داراي برج‌هاي (صورت‌هاي فلكي) بسيار است.
۱
(بروج/ ۱)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ جَابِرِ‌بْنِ‌عَبْدِ‌اللَّه (رحمة الله علیه) أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) سُئِلَ عَنِ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ فَقَالَ الْکَوَاکِبُ وَ سُئِلَ الَّذِی جَعَلَ فِی السَّماءِ بُرُوجاً فَقَالَ الْکَوَاکِبُ قِیلَ فَبُرُوجٌ مُشَیَدَّهًٌْ فَقَالَ الْقُصُورُ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- جابر (رحمة الله علیه) گوید: از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) درباره‌ی آیه: وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ پرسیده شد. فرمود: «[منظور] ستاره‌ها است». و همچنین درباره‌ی آیه: در آسمان منزلگاه‌هایی برای ستارگان قرار داد. (فرقان/۶۱)، پرسیده شد. فرمود: «بروج، ستاره‌ها هستند». پرسیده شد: «بروج مُشیّده چیست»؟ فرمود: «کاخ‌ها».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۰
بحارالأنوار، ج۵۵، ص۱۰۸
۲
(بروج/ ۱)
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَ لِلشَّمْسِ ثَلَاثَمِائَهًٍْ وَ سِتِّینَ بُرْجاً کُلُّ بُرْجٍ مِنْهَا مِثْلُ جَزِیرَهًٍْ مِنْ جَزَائِرِ الْعَرَبِ فَتَنْزِلُ کُلَّ یَوْمٍ عَلَی بُرْجٍ مِنْهَا فَإِذَا غَابَتِ انْتَهَتْ إِلَی حَدِّ بُطْنَانِ الْعَرْشِ فَلَمْ تَزَلْ سَاجِدَهًًْ إِلَی الْغَدِ ثُمَّ تُرَدُّ إِلَی مَوْضِعِ مَطْلَعِهَا وَ مَعَهَا مَلَکَانِ یَهْتِفَانِ مَعَهَا.
امام علی (علیه السلام)- خورشید سیصدوشصت برج دارد که هرکدام مانند یک جزیرهًْ‌العرب است، و هر روز به یک برجی در می‌آید و چون فرو شود به حدّ بطنان عرش رسد، و پیوسته در سجده می‌باشد تا فردا که به مطلع خود برگردانده شود، با او دو فرشته‌اند که آواز برمی‌آورند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۲
الکافی، ج۸، ص۱۵۷/ نورالثقلین
۳
(بروج/ ۱)
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبَانِ‌بْنِ‌تَغْلِبَ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِذْ دَخَلَ عَلَیْهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْیَمَن فَسَلَّمَ عَلَیْهِ فَرَدَّ (علیه السلام) وَ قَالَ لَهُ ... یَا أَخَا الْیَمَنِ عِنْدَکُمْ عُلَمَاءُ فَقَالَ الْیَمَانِیُّ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّ بِالْیَمَنِ قَوْماً لَیْسُوا کَأَحَدٍ مِنَ النَّاسِ فِی عِلْمِهِمْ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ مَا یَبْلُغُ مِنْ عِلْمِ عَالِمِهِمْ فَقَالَ لَهُ الْیَمَانِیُّ إِنَّ عَالِمَهُمْ لَیَزْجُرُ الطَّیْرَ وَ یَقْفُو الْأَثَرَ فِی السَّاعَهًِْ الْوَاحِدَهًِْ مَسِیرَهًَْ شَهْرٍ لِلرَّاکِبِ الْمُجِدِّ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَإِنَّ عَالِمَ الْمَدِینَهًِْ أَعْلَمُ مِنْ عَالِمِ الْیَمَنِ فَقَالَ الْیَمَانِیُّ وَ مَا بَلَغَ مِنْ عِلْمِ عَالِمِ الْمَدِینَهًِْ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عِلْمُ عَالِمِ الْمَدِینَهًِْ یَنْتَهِی إِلَی حَیْثُ لَا یَقْفُو الْأَثَرَ وَ یَزْجُرُ الطَّیْرَ وَ یَعْلَمُ مَا فِی اللَّحْظَهًِْ الْوَاحِدَهًِْ مَسِیرَهًَْ الشَّمْسِ تَقْطَعُ اثْنَیْ عَشَرَ بُرْجاً وَ اثْنَیْ عَشَرَ بَرّاً وَ اثْنَیْ عَشَرَ بَحْراً وَ اثْنَیْ عَشَرَ عَالَماً قَالَ فَقَالَ لَهُ الْیَمَانِیُّ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا ظَنَنْتُ أَنَّ أَحَداً یَعْلَمُ هَذَا أَوْ یَدْرِی مَا کُنْهُهُ قَالَ ثُمَّ قَامَ الْیَمَانِیُّ فَخَرَجَ.
امام صادق (علیه السلام)- ابان‌بن‌تغلب گوید: نزد امام صادق (علیه السلام) بودم که مردی یمنی بر ایشان وارد شد ... سپس فرمود: «ای برادر عرب! آیا نزد شما عالمی هست»؟ مرد یمنی گفت: «بله، فدایت شوم، در یمن قومی هستند که در علمشان مانند احدی از مردم نیستند (هیچ‌کس به اندازه‌ی آنان علم ندارد)، پس حضرت (علیه السلام) فرمود: «و علم عالمشان به چه (یعنی تا کجا) میرسد»؟ مرد یمنی گفت که، دانشمندشان به پرنده فال میگیرد و جای پا را در یک لحظه، به اندازه‌ی مسیر یک ماه برای سواره با شتاب و جدی، دنبال میکند، پس حضرت (علیه السلام) فرمود: «به‌درستی‌که عالم مدینه داناتر از عالم یمن است». مرد یمنی گفت: «علم عالم مدینه به چه چیز میرسد»؟ حضرت (علیه السلام) فرمود: «علم عالم مدینه پایانش به این میرسد که اثری را دنبال نمیکند، به پرنده فال نمی‌گیرد، درحالی‌که چیزی را که در یک لحظه به اندازه مسیر خورشید، دوازده برج و دوازده بیابان و دوازده دریا و دوازده عالم را میپیماید، میداند». پس مرد یمنی گفت: «گمان نکنم احدی این را بداند و بداند که کنهش چیست»؟ (چقدر است)، سپس مرد یمنی برخاست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۲
الخصال، ج۲، ص۴۹۰/ نورالثقلین
۴
(بروج/ ۱)
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- تَلَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هَذِهِ الْآیَهًَْ وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ ثُمَّ قَالَ أَ تُقَدِّرُ یَا ابْنَ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) أَنَّ اللَّهَ یُقْسِمُ بِالسَّمَاءِ ذَاتِ الْبُرُوجِ وَ یَعْنِی بِهِ السَّمَاءَ وَ بُرُوجَهَا قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَمَا ذَاکَ قَالَ أَمَّا السَّمَاءُ فَأَنَا وَ أَمَّا الْبُرُوجُ فَالْأَئِمَّهًُْ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ آخِرُهُمُ الْمَهْدِیُّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف).
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) این آیه را تلاوت نمود: وَ السَّمَاء ذَاتِ الْبُرُوجِ. سپس فرمود: «ای ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)! آیا تصوّر می‌کنی که وقتی خداوند به آسمان دارای افلاک سوگند یاد می‌کند، منظورش واقعاً آسمان و صورت‌های فلکی آن است»؟ عرض کردم: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! پس منظور چیست»؟ فرمود: «منظور از آسمان، من هستم، و صورت‌های فلکی ائمّه (علیهم السلام) بعد از من هستند که اوّلین آن‌ها علی (علیه السلام)، و آخرین آن‌ها مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۲
بحارالأنوار، ج۳۶، ص۳۷۰/ الاختصاص، ص۲۲۳/ البرهان
۵
(بروج/ ۱)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ الْأَصْبَغِ‌بْنِ‌نُبَاتَهًَْ قَالَ: خَرَجَ عَلَیْنَا أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) ذَاتَ یَوْمٍ وَ یَدُهُ فِی یَدِ ابْنِهِ الْحَسَنِ ... لَقَدْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَنَا عِنْدَهُ عَنِ الْأَئِمَّهًِْ بَعْدَهُ فَقَالَ لِلسَّائِلِ وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ إِنَّ عَدَدَهُمْ بِعَدَدِ الْبُرُوجِ وَ رَبِّ اللَّیَالِی وَ الْأَیَّامِ وَ الشُّهُورِ إِنَّ عَدَدَهُمْ کَعَدَدِ الشُّهُورِ فَقَالَ السَّائِلُ فَمَنْ هُمْ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَدَهُ عَلَی رَأْسِی فَقَالَ أَوَّلُهُمْ هَذَا وَ آخِرُهُمُ الْمَهْدِی (عجل الله تعالی فرجه الشریف).
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- اصبغ‌بن‌نباته گوید: یکی از روزها امیرالمؤمنین (علیه السلام) دست حسن (علیه السلام) را در دست گرفته و به طرف ما آمد و فرمود: «روزی در خدمت حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) بودم، که از امامان بعد از وی پرسیدند». حضرت در جواب سؤال‌کننده فرمود: «به آسمان صاحب بروج سوگند! که عدد امامان پس از من به شماره‌ی همین بروج است، و به پروردگار شب روز و شهور قسم! که عدد امامان به‌اندازه‌ی شهور است». سؤال‌کننده پرسید: «آن‌ها چه کسانی هستند»؟ حضرت دست خود را روی سر من نهاد و فرمود: «اوّل آنان این است و آخرشان هم مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۲
قصص الأنبیاءللراوندی، ص۳۶۷/ نورالثقلین
آیه وَ الْيَوْمِ الْمَوْعُودِ [2]
و سوگند به آن روز موعود.
۱
(بروج/ ۲)
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- الیَوْمُ الْمَوْعُودُ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- الیَوْمُ الْموْعُودُ روز قیامت است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۲
بحارالأنوار، ج۷، ص۶۱/ القمی، ج۲، ص۴۱۳/ نورالثقلین/ البرهان
آیه وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ [3]
و سوگند به «شاهد» و «مشهود»! (پيامبر و اعمال امّت
۱
(بروج/ ۳)
الصّادقین (علیها السلام)- الشَّاهِدُ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ الْمَشْهُودُ یَوْمُ عَرَفَهًَْ وَ الْمَوْعُودُ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ.
امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- الشَّاهِدُ روز جمعه وَ الْمشْهُودُ روز عرفه، و «موعود» روز قیامت می‌باشد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۷، ص۶۰/ معانی الأخبار، ص۲۹۹/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۳، ص۵۴۹/ المصباح للکفعمی، ص۴۲۰؛ فیه: «الموعود یوم القیامهًْ» محذوف و فی موضعه «یکره فیه سفر»
۲
(بروج/ ۳)
الصّادق (علیه السلام)- الشَّاهِدُ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ الْمَشْهُودُ یَوْمُ عَرَفَهًْ.
امام صادق (علیه السلام)- الشَّاهِدُ روز جمعه و الْمشْهُودُ روز عرفه است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۹۶، ص۲۵۲/ معانی الأخبار، ص۲۹۸/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۳، ص۵۴۸/ بحارالأنوار، ج۸۶، ص۲۶۳/ نورالثقلین
۳
(بروج/ ۳)
الصّادق (علیه السلام)- الشَّاهِدُ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ.
امام صادق (علیه السلام)- الشَّاهِدُ روز جمعه است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۴۲۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۷، ص۳۷۸
۴
(بروج/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الْجُمُعَهًُْ تَشْهَدُ عَلَی کُلِّ عَامِلٍ بِمَا عَمِلَ فِیهِ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- روز جمعه، بر هر عمل‌کننده‌ای به آنچه در آن انجام داده شهادت می‌دهد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۷، ص۵۸/ بحارالأنوار، ج۸۶، ص۲۶۳
۵
(بروج/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- أَکْثِرُوا الصَّلَاهًَْ عَلَیَّ یَوْمَ الْجُمُعَهًِْ فَإِنَّهُ یَوْمٌ مَشْهُودٌ تَشْهَدُهُ الْمَلَائِکَهًُْ وَ إِنَّ أَحَداً لَا یُصَلِّی عَلَیَّ إِلَّا عُرِضَتْ عَلَیَّ صَلَاتُهُ حَتَّی یَفْرُغَ مِنْهَا.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در روز جمعه زیاد بر من صلوات بفرستید؛ چون آن، روز الْمشْهُودُ است و فرشتگان آن را مشاهده می‌کنند و هیچ‌کس بر من صلوات نمی‌فرستد مگر آنکه صلواتش بر من عرضه می‌گردد تا از آن فارغ شود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۸۶، ص۲۶۴
۶
(بروج/ ۳)
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- الشَّاهِدُ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ الْمَشْهُودُ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- الشَّاهِدُ روز جمعه و الْمشْهُودُ روز قیامت است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۷، ص۶۱/ القمی، ج۲، ص۴۱۳
۷
(بروج/ ۳)
الصّادق (علیه السلام)- الشَّاهِدُ یَوْمُ عَرَفَهًَْ.
امام صادق (علیه السلام)- الْمشْهُودُ روز عرفه است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۹۶، ص۲۵۳/ معانی الأخبار، ص۲۹۹/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۳، ص۵۴۹
۸
(بروج/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- سَأَلَ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) عَنْ یَوْمِ الْجُمُعَهًِْ لِمَ سُمِّیَ بِهَا قَالَ هُوَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِکَ یَوْمٌ مَشْهُودٌ وَ یَوْمُ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) درباره‌ی علّت نامگذاری روز جمعه پرسیدند. فرمود: «روزی است که مردم در آن جمع شوند، روز مشهودی است، روز شاهدی است [بر کارهای مردم]».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۷، ص۵۹
۹
(بروج/ ۳)
الباقر (علیه السلام)- سَأَلَهُ الْأَبْرَشُ‌الْکَلْبِیُّ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) مَا قِیلَ لَکَ فَقَالَ قَالُوا شَاهِدٌ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ مَشْهُودٌ یَوْمُ عَرَفَهًَْ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) لَیْسَ کَمَا قِیلَ لَکَ الشَّاهِدُ یَوْمُ عَرَفَهًَْ وَ الْمَشْهُودُ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ أَ مَا تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ ذلِکَ یَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النَّاسُ وَ ذلِکَ یَوْمٌ مَشْهُودٌ.
امام باقر (علیه السلام)- ابرش کلبی از ایشان در مورد این آیه: وَ شَاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ پرسید. حضرت (علیه السلام) فرمود: «چه چیزی به تو گفته شده است»؟ عرض کرد: «گفتهاند: شاهد، روز جمعه است، و المشْهُودٌ، روز عرفه است». امام باقر (علیه السلام) فرمود: «آن‌گونه که به تو گفته شده، نیست. الشَّاهِدُ، روز عرفه است، و المشْهُودٌ، روز قیامت است. مگر قرآن را نمی‌خوانی؟ خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: ذَلِکَ یَوْمٌ مَّجْمُوعٌ لَّهُ النَّاسُ وَ ذَلِکَ یَوْمٌ مَّشْهُودٌ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۷، ص۶۰/ بحارالأنوار، ج۹۶، ص۲۵۳/ معانی الأخبار، ص۲۹۹/ نورالثقلین/ البرهان
۱۰
(بروج/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- فِی تَفْسِیرِهِ الْوَسِیطِ مَا یَرْفَعُهُ بِسَنَدِهِ أَنَّ رَجُلًا قَال دَخَلْتُ مَسْجِدَ الْمَدِینَهًِْ فَإِذَا أَنَا بِرَجُلٍ یُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ النَّاسُ حَوْلَهُ فَقُلْتُ لَهُ أَخْبِرْنِی عَنْ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ فَقَالَ نَعَمْ أَمَّا الشَّاهِدُ فَیَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ أَمَّا الْمَشْهُودُ فَیَوْمُ عَرَفَهًَْ فَجُزْتُهُ إِلَی آخَرَ یُحَدِّثُ فَقُلْتُ أَخْبِرْنِی عَنْ شاهِدٍ وَ مَش-ْهُودٍ فَقَالَ نَعَمْ أَمَّا الشَّاهِدُ فَیَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ أَمَّا الْمَشْهُودُ فَیَوْمُ النَّحْرِ فَجُزْتُهُمَا إِلَی غُلَامٍ کَانَ وَجْهُهُ الدِّینَارَ وَ هُوَ یُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقُلْتُ أَخْبِرْنِی عَنْ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ فَقَالَ نَعَمْ أَمَّا الشَّاهِدُ فَمُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) وَ أَمَّا الْمَشْهُودُ فَیَوْمُ الْقِیَامَهًْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در تفسیر الوسیط حدیثی مرفوع آمده است: مردی گوید: وارد مسجدالنّبی شدم مردی را دیدم که از قول رسول خدا (صلی الله علیه و آله) حدیث می‌گفت و مردم در اطراف وی جمع شده‌اند. من به وی گفتم: «معنی این آیه: وَ شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ چیست»؟ گفت: «معنی کلمه‌ی شاهِدٍ یعنی روز جمعه و معنی مَشْهُودٍ یعنی روز عرفه است». از وی گذشتم و به مرد دیگری که حدیث می‌گفت، رسیدم. از او پرسش کردم: «مرا از معنی: شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ آگاه کن». گفت: «شاهِدٍ یعنی روز جمعه و مَشْهُودٍ یعنی روز عید قربان». از ایشان گذشتم و با پس-ری مواجه شدم که صورت-ش نورانی و درخشنده بود. به او گفتم: «مرا از شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ آگاه کن». گفت: «آری معنی کلمه‌ی شاهِدٍ یعنی حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله) و معنی مَشْهُودٍ یعنی روز قیامت».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۸، ص۱۴
بحارالأنوار، ج۴۳، ص۳۴۵/ بحارالأنوار، ج۸۶، ص۲۶۳/ کشف الغمهًْ، ج۱، ص۵۴۳/ نورالثقلین
بیشتر