سوره ضحی

کلّیات

۱
(ضحی/ مقدمه)
الصّادق (علیه السلام)- لَا تَجْمَعْ بَیْنَ سُورَتَیْنِ فِی رَکْعَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ إِلَّا الضُّحَی وَ أَ لَمْ نَشْرحْ وَ سُورَهًَْ الْفِیلِ وَ لِإِیلَافِ قُرَیْشٍ.
امام صادق (علیه السلام)- در یک رکعت بین [خواندنِ] دو سوره جمع مکن مگر سوره‌های ضحی و شرح و (نیز) سوره‌های فیل و قریش.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۲
بحارالأنوار، ج۸۲، ص۴۵/ نورالثقلین
۲
(ضحی/ مقدمه)
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ زَیْدٍ الشَّحَّامِ قَالَ: صَلَّی بِنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) الْفَجْرَ فَقَرَأَ الضُّحَی وَ أَ لَمْ نَشْرَحْ فِی رَکْعَهًٍْ.
امام صادق (علیه السلام)- زید شحّام گوید: ما با امام صادق (علیه السلام) نماز صبح را به جماعت خواندیم، ایشان سوره‎: ضحی و الم نشرح را در یک رکعت خواند.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۲
الإستبصار، ج۱، ص۳۱۷/ نورالثقلین

ثواب قرائت

۱
(ضحی/ مقدمه)
الصّادق (علیه السلام)- مَنْ أَکْثَرَ قِرَاءَهًَْ و الشمس. و اللیل اذا یغشی. وَ الضُّحَی وَ أَ لَمْ نَشْرَحْ فِی یَوْمِهِ وَ لَیْلَتِهِ لَمْ یَبْقَ شَیْءٌ بِحَضْرَتِهِ إِلَّا شَهِدَ لَهُ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ حَتَّی شَعْرُهُ وَ بَشَرُهُ وَ لَحْمُهُ وَ دَمُهُ وَ عُرُوقُهُ وَ عَصَبُهُ وَ عِظَامُهُ وَ جَمِیعُ مَا أَقَلَّتِ الْأَرْضُ مِنْهُ وَ یَقُولُ الرَّبُّ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی قَبِلْتُ شَهَادَتَکُمْ لِعَبْدِی وَ أَجَزْتُهَا لَهُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَی جَنَّاتِی حَتَّی یَتَخَیَّرَ مِنْهَا حَیْثُ أَحَبَّ فَأَعْطُوهُ مِنْ غَیْرِ مَنٍّ (مِنِّی) وَ لَکِنْ رَحْمَهًًْ مِنِّی وَ فَضْلًا عَلَیْهِ فَهَنِیئاً هَنِیئاً لِعَبْدِی.
امام صادق (علیه السلام)- هرکه سوره: شمس، لیل، ضحی و انشراح را در روز یا شب بسیار تلاوت کند، چیزی پیرامون او نباشد جز آنکه در روز رستاخیز بر او گواهی دهد حتّی مو، پوست، گوشت، خون، رگ‌ها، اعصاب، استخوان‌ها و همه‎ی اعضا و جوارح او که زمین بر روی خود می‌گیرد بر او گواهی ‎دهند و پروردگار متعال فرماید: «گواهی شما بر بنده‌ام را پذیرفتم و آن را روا دانستم. او را به بهشتم ببرید تا هرکجا را که دوست دارد برگزیند و آنجا را بدون منّتی از من و تنها به‌سبب رحمت و لطف من به او ارزانی نمایید. گوارای بنده‌ام باشد»!
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۲
وسایل الشیعهًْ، ج۵۱، ص۲۵۸/ نورالثقلین/ البرهان؛ «بتفاوت»
۲
(ضحی/ مقدمه)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَّ الْمُسْلِمِینَ قَالُوا: مَا یَنْزِلُ عَلَیْکَ الْوَحْیُ یَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَقَالَ: وَ کَیْفَ یَنْزِلُ عَلَیَّ الْوَحْیُ وَ أَنْتُمْ لَا تَتَّقُونَ بَرَاجِمَکُمْ وَ لَا تُقَلِّمُونَ أَظْفَارَکُمْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکه این سوره را بخواند، شفاعت محمّد (صلی الله علیه و آله) در روز قیامت بر او واجب می‌شود و به‌شمار هر نیازمند و یتیمی، ده کردار نیک برایش نوشته میشود و اگر این سوره را بر نام کسی‎ که در جمع نیست و گم شده بنویسند، تندرست به نزد یارانش باز میگردد و هرکس چیزی را در جایی گذارد و سپس آن چیز را به خاطر آورد و این سوره را بخواند، خداوند آن را برایش حفظ می‎کند تا اینکه به دستش برسد.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۲
نور نورالثقلین
۳
(ضحی/ مقدمه)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ أَدْمَنَ قِرَاءَتَهَا عَلَی اسْمِ صَاحِبٍ لَهُ رَجَعَ إِلَیْهِ صَاحِبُهُ سَرِیعاً سَالِماً.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکه پیوسته این سوره را بر نام دوست خود بخواند، دوستش به‌سرعت و تندرست به نزد او باز میگردد.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۲
البرهان
آیه وَ الضُّحى [1]
سوگند به روز درآن‌هنگام كه آفتاب برآيد و گسترده شود.
۱
(ضحی/ ۱)
علیّ‎بن‎إبراهیم (رحمة الله علیه)- قَالَ: الضُّحَی إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْس.
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَالضُّحَی؛ منظور هنگامی است که خورشید فراز شود.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
القمی، ج۲، ص۴۲۷/ البرهان
آیه وَ الَّيْلِ إِذا سَجى [2]
و سوگند به شب هنگامى‎كه آرام گيرد.
۱
(ضحی/ ۲)
علیّ‎بن‎إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ اللَّیْلِ إِذا سَجی، قَالَ: إِذَا أَظْلَم.
علی‎بن‎ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَاللَّیْلِ إِذَا سَجَی؛ هنگامی است که تاریک شود.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
القمی، ج۲، ص۴۲۷
آیه ما وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَ ما قَلى [3]
كه پروردگارت هرگز تو را وانگذاشته و مورد خشم قرار نداده.
۱
(ضحی/ ۳)
الباقر (علیه السلام)- وَ فِی رِوَایَهًِْ أَبِی الْجَارُودِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ: ما وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَ ما قَلی وَ ذَلِکَ أَنَّ جَبْرَئِیلَ أَبْطَأَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَنَّهُ کَانَتْ أَوَّلَ سُورَهًٍْ نَزَلَتْ: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ ثُمَّ أَبْطَأَ عَلَیْهِ، فَقَالَتْ خَدِیجَهًُْ لَعَلَّ رَبَّکَ قَدْ تَرَکَکَ فَلَا یُرْسِلُ إِلَیْکَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی: ما وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَ ما قَلی.
امام باقر (علیه السلام)- ابوالجارود از حضرت امام محمّد باقر (علیه السلام) روایت کرده است که ایشان درباره‎ی کلام خداوند متعال؛ مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَی، فرمود: «این از آن قرار بود که جبرئیل (علیه السلام) بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تأخیر کرد، حال آنکه نخستین سوره یعنی: اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ؛ بخوان به نام پروردگارت که آفرید. (علق/۱). نازل شده ‎بود و سپس جبرئیل (علیه السلام) تأخیر کرد، حضرت خدیجه (سلام الله علیها) عرض‎ کرد: «شاید پروردگارت تو را واگذاشته و فرشتهاش را بر تو نفرستاده ‎است»!؟ آنگاه خداوند تبارک و تعالی نازل فرمود: مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَی.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
القمی، ج۲، ص۴۲۸/ البرهان/ نورالثقلین
۲
(ضحی/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- فِی مَجْمَعِ الْبَیَانِ: وَ لَمَّا نَزَلَتِ السُّورَهًُْ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لِجَبْرَائِیلَ: مَا جِئْتَ حَتَّی اشْتَقْتُ إِلَیْکَ. فَقَالَ جَبْرَائِیلُ: وَ أَنَا کُنْتُ أَشَدَّ إِلَیْکَ شَوْقاً وَ لَکِنِّی عَبْدٌ مَأْمُورٌ وَ مَا نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّکَ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در مجمع البیان آمده است: وقتی این سوره نازل‎ شد، پیامبر (صلی الله علیه و آله) به جبرئیل (علیه السلام) فرمود: «نیامدی تا اینکه مشتاق به [دیدارِ] تو گشتم». جبرئیل (علیه السلام) عرض ‎کرد: «من به [دیدارِ] شما مشتاق‌تر بودم، ولی من بنده‌ای مأمورم؛ وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلّا بِأَمْرِ رَبِّکَ؛ ما جز به فرمان پروردگار تو، نازل نمی‌شویم. (مریم/۶۴)
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
نورالثقلین
۳
(ضحی/ ۳)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَّ الْمُسْلِمِینَ قَالُوا: مَا یَنْزِلُ عَلَیْکَ الْوَحْیُ یَا رَسُولَ اللَّهِ؟ فَقَالَ: وَ کَیْفَ یَنْزِلُ عَلَیَّ الْوَحْیُ وَ أَنْتُمْ لَا تَتَّقُونَ بَرَاجِمَکُمْ وَ لَا تُقَلِّمُونَ أَظْفَارَکُمْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- مسلمانان عرض‎ کردند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! چرا وحی بر شما نازل نمی‌شود»؟ پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «چگونه وحی بر من نازل شود درحالی‎که شما مفاصل انگشتان خود را پاکیزه نمی‌کنید و ناخن‌های خود را نمی‌گیرید».
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
نورالثقلین
آیه وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولى [4]
و به يقين آخرت براى تو از دنيا بهتر است.
۱
(ضحی/ ۴)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَن جَابِر (رحمة الله علیه) قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلَی فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) وَ هِیَ تَطْحَنُ بِالرَّحَی وَ عَلَیْهَا کِسَاءٌ مِنْ أَجِلَّهًِْ الْإِبِلِ فَلَمَّا نَظَرَ إِلَیْهَا بَکَی وَ قَالَ لَهَا: یَا فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) تَعَجَّلِی مَرَارَهًَْ الدُّنْیَا لِنَعِیمِ الْآخِرَهًِْ غَداً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَیْهِ: وَ لَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَکَ مِنَ الْأُولی وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- جابر (رحمة الله علیه) گوید: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بر حضرت فاطمه (سلام الله علیها) وارد شد، حال آنکه ایشان به آسیاب کردن گندم مشغول بود و ردایی از زین شتر بر تن داشت. چون پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) به ایشان نگریست، گریست و فرمود: «ای فاطمه! تلخی دنیا را برای آسایش فردا در آخرت زود پشت سربگذار». آنگاه خداوند متعال بر حضرت (صلی الله علیه و آله) نازل ‎فرمود: وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَّکَ مِنَ الْأُولَی، وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۴
بحارالأنوار، ج۱۶، ص۱۴۳/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۷۸۳/ البرهان
۲
(ضحی/ ۴)
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی‎عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ: وَ لَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَکَ مِنَ الْأُولی قَالَ: یَعْنِی الْکَرَّهًَْ هِیَ الْآخِرَهًُْ لِلنَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله).
امام صادق (علیه السلام)- وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَّکَ مِنَ الْأُولَی یعنی رجعت برای پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) همان آخرت است.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
بحارالأنوار، ج۵۳، ص۵۹/ القمی، ج۲، ص۴۲۷/ نورالثقلین/ البرهان
۳
(ضحی/ ۴)
ابن‎عبّاس (رحمة الله علیه)- فِی قَوْلِهِ وَ لَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَکَ یَقُولُ لَلْجَزَاءُ لَکَ فِی الْآخِرَهًِْ خَیْرٌ مِنَ الْأُولی یَقُولُ ثَوَابُ الْآخِرَهًِْ خَیْرٌ لَکَ مِمَّا أُعطِیتَ مِنَ الدُّنْیَا.
ابن‎عبّاس (رحمة الله علیه)- وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَکَ یعنی پاداش تو در آخرت بهتر است. مِنَ الْأُولی یعنی پاداش آخرت برای تو از آنچه از [نعمت‌هایِ] دنیا به تو داده‎ شده، بهتر است.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
فرات الکوفی، ص۵۶۹
آیه وَ لَسَوْفَ يُعْطيكَ رَبُّكَ فَتَرْضى [5]
و به‌زودى پروردگارت آن‌قدر به تو عطا خواهد كرد كه راضى شوى.

سبب نزول

۱
(ضحی/ ۵)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ جَابِرٍ الْأَنْصَارِی (رحمة الله علیه) أَنَّهُ رَأَی النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) وَ عَلَیْهَا کِسَاءٌ مِنْ أَجِلَّهًِْ الْإِبِلِ وَ هِیَ تَطْحَنُ بِیَدَیْهَا وَ تُرْضِعُ وُلْدَهَا فَدَمَعَتْ عَیْنَا رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ: یَا بِنْتَاهْ تَعَجَّلِی مَرَارَهًَْ الدُّنْیَا بِحَلَاوَهًِْ الْآخِرَهًِْ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ (سلام الله علیها) الْحَمْدُ لِلَّهِ عَلَی نَعْمَائِهِ وَ الشُّکْرُ لِلَّهِ عَلَی آلَائِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ: وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- جابر (رحمة الله علیه) گوید: پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) حضرت فاطمه (سلام الله علیها) را دید حال آنکه ایشان ردایی از زین شتر بر تن داشت و با دستهای خود گندم آسیاب میکرد و فرزندش را شیر میداد. چشمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پر از اشک شد و فرمود: «ای دخترم! تلخی دنیا را برای شیرینی آخرت زود پشت سر بگذار». حضرت فاطمه (سلام الله علیها) پاسخ داد: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! ستایش مخصوص خداست به خاطر نعمتهایش و سپاس برای اوست به خاطر موهباتش». آنگاه خداوند متعال نازل فرمود: وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَی.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
بحارالأنوار، ج۴۳، ص۸۵/ مکارم الأخلاق، ص۲۳۵/ المناقب، ج۳، ص۳۴۲/ نورالثقلین/ البرهان؛ «جلهًْ» بدل «أجلهًْ»

و به‌زودی پروردگارت آن‌قدر به تو عطا خواهد کرد که راضی شوی

۱ -۱
(ضحی/ ۵)
الباقر (علیه السلام)- عَنْ بِشْرِبْنِ‎شُرَیْحٍ الْبَصْرِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِمُحَمَّدِبْنِ‎عَلِیٍّ (علیه السلام) أَیَّهًُْ آیَهًٍْ فِی کِتَابِ اللَّهِ أَرْجَی قَالَ: مَا یَقُولُ فِیهَا قَوْمُکَ. قَالَ: قُلْتُ یَقُولُونَ یا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ لاتَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ قَالَ: لَکِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ لَا نَقُولُ ذَلِکَ قَالَ قُلْتُ فَأَیَّ شَیْءٍ تَقُولُونَ فِیهَا قَالَ نَقُولُ: وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی الشَّفَاعَهًُْ وَ اللَّهِ الشَّفَاعَهًُْ وَ اللَّهِ الشَّفَاعَهًُْ.
امام باقر (علیه السلام)- از بشربن‌شریح بصری نقل شده که گفت: به امام باقر (علیه السلام) عرض ‎‎کردم: «امیدوار کننده‌ترین آیه‌ی قرآن کدام است»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «اطرافیانت دراین‌باره چه نظری دارند»؟ عرض ‎کردم: «معتقدند [امیدوار کننده‌ترین آیه، این آیه است]: بگو: ای بندگان من که بر خود اسراف و ستم کرده‌اید! از رحمت خداوند نومید نشوید. (زمر/۵۳)». امام (علیه السلام) فرمود: «ولی ما اهل بیت (علیهم السلام) چنین نظری نداریم»! عرض‎ کردم: «پس نظر شما دراین‌باره چیست»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «ما معتقدیم [امیدوار کننده‌ترین آیه، این آیه است]: وَ لَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضی؛ (مراد از این مژده، مقامِ) شفاعت است، به خدا سوگند شفاعت است! به خدا سوگند شفاعت است»!
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
بحارالأنوار، ج۸، ص۵۷/ فرات الکوفی، ص۵۷۰/ نورالثقلین؛ «بتفاوت»
۱ -۲
(ضحی/ ۵)
الصّادق (علیه السلام)- رِضَاءُ جَدِّی أَنْ لَا یَبْقَی فِی النَّارِ مُوَحِّدٌ.
امام صادق (علیه السلام)- خشنودی جدّم (رسول خدا (صلی الله علیه و آله)) در این است که هیچ یکتاپرستی در دوزخ باقی نماند.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
بحرالعرفان، ج۱۷، ص۵۹
۱ -۳
(ضحی/ ۵)
الصّادق (علیه السلام)- یُعْطِیکَ مِنَ الْجَنَّهًِْ فَتَرْضَی.
امام صادق (علیه السلام)- خدا به‌زودی بهشت را به تو می‌دهد تا خشنود گردی.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
بحارالأنوار، ج۵۳، ص۵۹/ القمی، ج۲، ص۴۲۷

ولایت

۱
(ضحی/ ۵)
ابن‎عبّاس (رحمة الله علیه)- وَ لَسَوْفَ وَ هَذِهِ عِدَهًٌْ مِنْهُ یُعْطِیکَ رَبُّکَ مِنَ الثَّوَابِ فِی الْآخِرَهًِْ فَتَرْضی یَقُولُ فَتَقْنَعُ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- تعدای از آن افراد هستند که به‌زودی پروردگار آن‌قدر به آن‌ها عطا خواهد کرد که قانع شوند.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۶
فرات الکوفی، ص۵۶۹
۲
(ضحی/ ۵)
ابن‎عبّاس (رحمة الله علیه)- إِنَّ رِضَا رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِدْخَالُ اللَّهِ أَهْلَ بَیْتِهِ (علیهم السلام) وَ شِیعَتَهُمُ الْجَنَّهًَْ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- خشنودی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در این بود که اهل بیت (علیهم السلام) و شیعیان ایشان به بهشت درآیند.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۸
بحارالأنوار، ج۱۶، ص۱۴۳/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۷۸۴/ البرهان
۳
(ضحی/ ۵)
ابن‎عبّاس (رحمة الله علیه)- رِضَاءُ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) أَنْ لَا یَدْخُلَ أَحَدٌ مِنْ أَهْلِ بَیْتِهِ النَّارَ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- خشنودی محمّد (صلی الله علیه و آله) این است که کسی از اهل بیت (علیهم السلام) او داخل آتش نشود.
تفسیر اهل بیت علیهم الاسلام ج۱۸، ص۱۷۸
شواهدالتنزیل، ج۲، ص۴۴۷
بیشتر