آیه ۸۲ - سوره مائده

آیه لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النّاسِ عَداوَةً لِلَّذينَ آمَنُوا الْيَهُودَ وَ الَّذينَ أَشْرَكُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ قالُوا إِنّا نَصارى ذالِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لايَسْتَكْبِرُونَ [82]
به‌يقين از ميان مردم، يهود و مشركان را سرسخت‌ترين دشمن نسبت به مؤمنان خواهى يافت؛ و بيشترين دوستى و محبّت نسبت به مؤمنان را در كسانى مى‌يابى كه مى‌گويند: «ما نصارا هستيم»؛ اين به‌خاطر آن است كه بعضى از آن‌ها عالمانى روحانى يا تارك دنيا هستند؛ و آن‌ها [در برابر حق] تكبّر نمى‌ورزند.
۱
(مائده/ ۸۲)
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الْیَهُودَ وَ الَّذِینَ أَشْرَکُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ قالُوا إِنَّا نَصاری فَإِنَّهُ کَانَ سَبَبُ نُزُولِهَا أَنَّهُ لَمَّا اشْتَدَّتْ قُرَیْشٌ فِی أَذَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَصْحَابِهِ الَّذِینَ آمَنُوا بِمَکَّهًَْ قَبْلَ الْهِجْرَهًِْ أَمَرَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَنْ یَخْرُجُوا إِلَی الْحَبَشَهًِْ وَ أَمَرَ جَعْفَرَ‌بْنَ‌أَبِی‌طَالِبٍ أَنْ یَخْرُجَ مَعَهُمْ فَخَرَجَ جَعْفَرٌ وَ مَعَهُ سَبْعُونَ رَجُلًا مِنَ الْمُسْلِمِینَ حَتَّی رَکِبُوا الْبَحْرَ فَلَمَّا بَلَغَ قُرَیْشاً خُرُوجُهُمْ بَعَثُوا عَمْرَوبْنَ‌الْعَاصِ وَ عُمَارَهًَْ‌بْنَ‌الْوَلِیدِ إِلَی النَّجَاشِیِّ لِیَرُدَّهُمْ إِلَیْهِمْ وَ کَانَ عَمْرٌو وَ عُمَارَهًُْ مُتَعَادِیَیْنِ فَقَالَتْ قُرَیْشٌ کَیْفَ نَبْعَثُ رَجُلَیْنِ مُتَعَادِیَیْنِ فَبَرِئَتْ بَنُو مَخْزُومٍ مِنْ جِنَایَهًِْ عُمَارَهًَْ وَ بَرِئَتْ بَنُو سَهْمٍ مِنْ جِنَایَهًِْ عَمْرِوبْنِ‌الْعَاصِ فَخَرَجَ عُمَارَهًُْ وَ کَانَ حَسَنَ الْوَجْهِ شَابّاً مُتْرِفاً فَأَخْرَجَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ أَهْلَهُ مَعَهُ فَلَمَّا رَکِبُوا السَّفِینَهًَْ شَرِبُوا الْخَمْرَ فَقَالَ عُمَارَهًُْ لِعَمْرِوبْنِ‌الْعَاصِ قُلْ لِأَهْلِکَ تُقَبِّلُنِی فَقَالَ عَمْرٌو أَ یَجُوزُ سُبْحَانَ اللَّهِ فَسَکَتَ عُمَارَهًُْ فَلَمَّا انْتَشَی عَمْرٌو وَ کَانَ عَلَی صَدْرِ السَّفِینَهًِْ فَدَفَعَهُ عُمَارَهًُْ وَ أَلْقَاهُ فِی الْبَحْرِ فَتَشَبَّثَ عَمْرٌو بِصَدْرِ السَّفِینَهًِْ وَ أَدْرَکُوهُ وَ أَخْرَجُوهُ فَوَرَدُوا عَلَی النَّجَاشِیِّ وَ قَدْ کَانُوا حَمَلُوا إِلَیْهِ هَدَایَا فَقَبِلَهَا مِنْهُمْ فَقَالَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ أَیُّهَا الْمَلِکُ إِنَّ قَوْماً مِنَّا خَالَفُونَا فِی دِینِنَا وَ سَبُّوا آلِهَتَنَا وَ صَارُوا إِلَیْکَ فَرُدَّهُمْ إِلَیْنَا فَبَعَثَ النَّجَاشِیُّ إِلَی جَعْفَرٍ فَجَاءَ فَقَالَ یَا جَعْفَرُ مَا یَقُولُ هَؤُلَاءِ فَقَالَ جَعْفَرٌ أَیُّهَا الْمَلِکُ وَ مَا یَقُولُونَ قَالَ یَسْأَلُونَ أَنْ أَرُدَّکُمْ إِلَیْهِمْ قَالَ أَیُّهَا الْمَلِکُ سَلْهُمْ أَ عَبِیدٌ نَحْنُ لَهُمْ قَالَ عَمْرٌو لَا بَلْ أَحْرَارٌ کِرَامٌ قَالَ فَاسْأَلْهُمْ أَ لَهُمْ عَلَیْنَا دُیُونٌ یُطَالِبُونَنَا بِهَا فَقَالَ لَا مَا لَنَا عَلَیْکُمْ دُیُونٌ قَالَ فَلَکُمْ فِی أَعْنَاقِنَا دِمَاءٌ تُطَالِبُونَنَا بِذُحُولٍ فَقَالَ عَمْرٌو لَا قَالَ فَمَا تُرِیدُونَ مِنَّا آذَیْتُمُونَا فَخَرَجْنَا مِنْ بِلَادِکُمْ فَقَالَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ أَیُّهَا الْمَلِکُ خَالَفُونَا فِی دِینِنَا وَ سَبُّوا آلِهَتَنَا وَ أَفْسَدُوا شُبَّانَنَا وَ فَرَّقُوا جَمَاعَتَنَا فَرُدَّهُمْ إِلَیْنَا لِنَجْمَعَ أَمْرَنَا فَقَالَ جَعْفَرٌ نَعَمْ أَیُّهَا الْمَلِکُ خَالَفْنَاهُمْ بَعَثَ اللَّهُ فِینَا نَبِیّاً أَمَرَنَا بِخَلْعِ الْأَنْدَادِ وَ تَرْکِ الِاسْتِقْسَامِ بِالْأَزْلَامِ وَ أَمَرَنَا بِالصَّلَاهًِْ وَ الزَّکَاهًِْ وَ حَرَّمَ الظُّلْمَ وَ الْجَوْرَ وَ سَفْکَ ال-دِّمَاءِ بِغَیْرِ حَقِّهَا وَ الزِّنَا وَ الرِّبَ-ا وَ الْمَیْتَهًَْ وَ الدَّمَ وَ أَمَرَنَا بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْس-انِ وَ إِیتاءِ ذِی الْقُرْبی وَ نَهَانَا عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ الْبَغْیِ فَقَالَ النَّجَاشِیُّ بِهَذَا بَعَثَ اللَّهُ عِیسَی‌ابْنَ‌مَرْیَمَ (علیه السلام) ثُمَّ قَالَ النَّجَاشِیُّ یَا جَعْفَرُ هَلْ تَحْفَظُ مِمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَی نَبِیِّکَ شَیْئاً قَالَ نَعَمْ فَقَرَأَ عَلَیْهِ سُورَهًَْ مَرْیَمَ فَلَمَّا بَلَغَ إِلَی قَوْلِهِ وَ هُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیًّا فَکُلِی وَ اشْرَبِی وَ قَرِّی عَیْناً فَلَمَّا سَمِعَ النَّجَاشِیُّ بِهَذَا بَکَی بُکَاءً شَدِیداً وَ قَالَ هَذَا وَ اللَّهِ هُوَ الْحَقُّ وَ قَالَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ أَیُّهَا الْمَلِکُ إِنَّ هَذَا مُخَالِفٌ لَنَا فَرُدَّهُ إِلَیْنَا فَرَفَعَ النَّجَاشِیُّ یَدَهُ فَضَرَبَ بِهَا وَجْهَ عَمْرٍو ثُمَّ قَالَ اسْکُتْ وَ اللَّهِ لَئِنْ ذَکَرْتَهُ بِسُوءٍ لَأَفْقِدَنَّکَ نَفْسَکَ فَقَامَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ مِنْ عِنْدِهِ وَ الدِّمَاءُ تَسِیلُ عَلَی وَجْهِهِ وَ هُوَ یَقُولُ إِنْ کَانَ هَذَا کَمَا تَقُولُ أَیُّهَا الْمَلِکُ فَإِنَّا لَا نَتَعَرَّضُ لَهُ وَ کَانَتْ عَلَی رَأْسِ النَّجَاشِیِّ وَصِیفَهًٌْ لَهُ تَذُبُّ عَنْهُ فَنَظَرَتْ إِلَی عُمَارَهًَْ‌بْنِ‌الْوَلِیدِ وَ کَانَ فَتًی جَمِیلًا فَأَحَبَّتْهُ فَلَمَّا رَجَعَ عَمْرُوبْنُ‌الْعَاصِ إِلَی مَنْزِلِهِ قَالَ لِعُمَارَهًَْ لَوْ رَاسَلْتَ جَارِیَهًَْ الْمَلِکِ فَرَاسَلَهَا فَأَجَابَتْهُ فَقَالَ عَمْرٌو قُلْ لَهَا تَبْعَثُ إِلَیْکَ مِنْ طِیبِ الْمَلِکِ شَیْئاً فَقَالَ لَهَا فَبَعَثَتْ إِلَیْهِ فَأَخَذَ عَمْرٌو مِنْ ذَلِکَ الطِّیبِ وَ کَانَ الَّذِی فَعَلَ بِهِ عُمَارَهًُْ فِی قَلْبِهِ حِینَ أَلْقَاهُ فِی الْبَحْرِ فَأَدْخَلَ الطِّیبَ عَلَی النَّجَاشِیِّ فَقَالَ أَیُّهَا الْمَلِکُ إِنَّ حُرْمَهًَْ الْمَلِکِ عِنْدَنَا وَ طَاعَتَهُ عَلَیْنَا عَظِیمٌ وَ یَلْزَمُنَا إِذَا دَخَلْنَا بِلَادَهُ وَ نَأْمَنُ فِیهِ أَنْ لَا نَغُشَّهُ وَ لَا نُرِیبَهُ وَ إِنَّ صَاحِبِی هَذَا الَّذِی مَعِی قَدْ رَاسَلَ إِلَی حُرْمَتِکَ وَ خَدَعَهَا وَ بَعَثَتْ إِلَیْهِ مِنْ طِیبِکَ ثُمَّ وَضَعَ الطِّیبَ بَیْنَ یَدَیْهِ فَغَضِبَ النَّجَاشِیُّ وَ هَمَّ بِقَتْلِ عُمَارَهًَْ ثُمَّ قَالَ لَا یَجُوزُ قَتْلُهُ فَإِنَّهُمْ دَخَلُوا بِلَادِی بِأَمَانٍ فَدَعَا النَّجَاشِیُّ السَّحَرَهًَْ فَقَالَ لَهُمُ اعْمَلُوا بِهِ شَیْئاً أَشَدَّ عَلَیْهِ مِنَ الْقَتْلِ فَأَخَذُوهُ وَ نَفَخُوا فِی إِحْلِیلِهِ الزِّئْبَقَ فَصَارَ مَعَ الْوَحْشِ یَغْدُو وَ یَرُوحُ وَ کَانَ لَا یَأْنَسُ بِالنَّاسِ فَبَعَثَتْ قُرَیْشٌ بَعْدَ ذَلِکَ فَکَمَنُوا لَهُ فِی مَوْضِعٍ حَتَّی وَرَدَ الْمَاءَ مَعَ الْوَحْشِ فَأَخَذُوهُ فَمَا زَالَ یَضْطَرِبُ فِی أَیْدِیهِمْ وَ یَصِیحُ حَتَّی مَاتَ وَ رَجَعَ عَمْرٌو إِلَی قُرَیْشٍ فَأَخْبَرَهُمْ أَنَّ جَعْفَراً فِی أَرْضِ الْحَبَشَهًِْ فِی أَکْرَمِ کَرَامَهًٍْ فَلَمْ یَزَلْ بِهَا حَتَّی هَادَنَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قُرَیْشاً وَ صَالَحَهُمْ وَ فَتَحَ خَیْبَرَ أَتَی بِجَمِیعِ مَنْ مَعَهُ وَ وُلِدَ لِجَعْفَرٍ بِالْحَبَشَهًِْ مِنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَیْسٍ عَبْدُ اللَّهِ‌بْنُ‌جَعْفَرٍ وَ وُلِدَ لِلنَّجَاشِیِّ ابْناً فَسَمَّاهُ النَّجَاشِیُّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) وَ کَانَتْ أُمُّ حَبِیبٍ بِنْتُ أَبِی‌سُفْیَانَ تَحْتَ عَبْدِ اللَّهِ فَکَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی النَّجَاشِیِّ یَخْطُبُ أُمَّ حَبِیبٍ فَبَعَثَ إِلَیْهَا النَّجَاشِیُّ فَخَطَبَهَا لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَأَجَابَتْهُ فَزَوَّجَهَا مِنْهُ وَ أَصْدَقَهَا أَرْبَعَمِائَهًِْ دِینَارٍ وَ سَاقَهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ بَعَثَ إِلَیْهَا بِثِیَابٍ وَ طِیبٍ کَثِیرٍ وَ جَهَّزَهَا وَ بَعَثَهَا إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ بَعَثَ إِلَیْهِ بِمَارِیَهًَْ الْقِبْطِیَّهًِْ أُمِّ إِبْرَاهِیمَ وَ بَعَثَ إِلَیْهِ بِثِیَابٍ وَ طِی-بٍ وَ فَرَسٍ وَ بَعَثَ ثَلَاثِینَ رَجُلًا مِنَ الْقِسِّیسِینَ فَقَالَ لَهُمُ انْظُرُوا إِلَی کَلَامِهِ وَ إِلَی مَقْعَدِهِ وَ مَشْرَبِهِ وَ مُصَلَّاهُ فَلَمَّا وَافَوُا الْمَدِینَهًَْ دَعَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی الْإِسْلَامِ وَ قَرَأَ عَلَیْهِمُ الْقُرْآنَ إِذْ قالَ اللهُ یا عِیسَی ابْنَ مَرْیَمَ اذْکُرْ نِعْمَتِی عَلَیْکَ وَ عَلی والِدَتِکَ إِلَی قَوْلِهِ فَقالَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ إِنْ هذا إِلَّا سِحْرٌ مُبِینٌ فَلَمَّا سَمِعُوا ذَلِکَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ بَکَوْا وَ آمَنُوا وَ رَجَعُوا إِلَی النَّجَاشِیِّ وَ أَخْبَرُوهُ خَبَرَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ قَرَءُوا عَلَیْهِ مَا قَرَأَ عَلَیْهِمْ فَبَکَی النَّجَاشِیُّ وَ بَکَی الْقِسِّیسُونَ وَ أَسْلَمَ النَّجَاشِیُّ وَ لَمْ یُظْهِرْ لِلْحَبَشَهًِْ إِسْلَامَهُ وَ خَافَهُمْ عَلَی نَفْسِهِ وَ خَرَجَ مِنْ بِلَادِ الْحَبَشَهًِْ یُرِیدُ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) فَلَمَّا عَبَرَ الْبَحْرَ تُوُفِّیَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَی رَسُولِهِ لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الْیَهُودَ إِلَی قَوْلِهِ وَ ذلِکَ جَزاءُ الْمُحْسِنِینَ.
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عَداوَةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الْیَهُودَ وَ الَّذِینَ أَشْرَکُوا وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً لِلَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ قالُوا إِنَّا نَصاری، سبب نزول این آیه، این بود که وقتی سخت‌گیری قریش بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و یاران وی که قبل از هجرت در مکه به او ایمان آورده بودند، شدّت گرفت، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به آنها دستور داد که مکه را ترک کنند و به حبشه بروند. آن حضرت به جعفربن‌ابی‌طالب (رحمة الله علیه) فرمان داد که ایشان را همراهی کند. پس جعفر (رحمة الله علیه) نیز به همراه هفتاد تن از مردان مسلمانان، آنجا را ترک گفت، تا سوار بر کشتی شوند. هنگامی که خبر خارج‌شدن ایشان به قریش رسید، عمروبن‌عاص و عمارهًْ‌بن‌ولید را به سوی نجّاشی فرستادند تا آنها را بازگردانند. بین عمرو و عماره دشمنی وجود داشت. سران قریش گفتند: «چگونه دو مردی را که با یکدیگر دشمنی و خصومت دارند، بفرستیم»؟ پس طایفه بنی مخزوم از جنایت عمّاره و طایفه بنی‌سهم از جنایت عمروبن‌عاص گذشتند. عمّاره که جوانی خوش‌سیما و صاحب تجمّل و مرفّه بود به همراه عمروبن‌عاص که همسرش را نیز به همراه داشت، آنجا را ترک گفتند. چون بر کشتی سوار شدند، شراب نوشیدند و عمّاره به عمروبن‌عاص گفت: «به همسرت بگو که مرا ببوسد». عمرو گفت: «آیا این جائز است، سبحان الله»؟! عمّاره ساکت شد. عمرو در جلوی کشتی قرار داشت و هنگامی که مست شد، عمّاره او را به دریا انداخت. عمرو بدنه پیشین کشتی را گرفت و وی را گرفتند و بیرون کشیدند. آنگاه نزد نجاشی رفتند و هدایایی تقدیم او کردند. وی هدایا را از آنها قبول کرد. عمروبن‌عاص گفت: «ای پادشاه! گروهی از ما در دینمان با ما مخالفت کرده‌اند و خداوندگارِ ما را دشنام داده‌اند و به سوی شما آمده‌اند؛ پس آنها را به ما بازگردان». پادشاه نجاشی شخصی را به دنبال جعفربن‌ابیطالب (رحمة الله علیه) فرستاد. وی نزد او آمد، پادشاه گفت: «ای جعفر! اینان چه می‌گویند»؟ جعفربن‌ابیطالب (رحمة الله علیه) گفت: «چه می‌گویند»؟ پادشاه گفت: «از من می‌خواهند که شما را به آنها بازگردانم». جعفربن‌ابیطالب (رحمة الله علیه) گفت: «ای پادشاه! از آنها بپرس: آیا ما برده آنها هستیم»؟ عمرو گفت: «نه، بلکه آزادگان شریف و با اصالتی هستند». جعفر (رحمة الله علیه) گفت: «از آنها بپرس که آیا وامی به آنها داریم که ما را به خاطر آن می‌خواهند»؟ عمرو گفت: «نه، هیچ وامی به ما ندارید». جعفر (رحمة الله علیه) گفت: «آیا خونی بر گردن ما است که شما به خاطر آن، ما را می‌خواهید»؟ عمرو در پاسخ گفت: «نه». جعفر (رحمة الله علیه) گفت: «پس چه از ما می‌خواهید؟ ما را اذیّت کردید، ما هم از سرزمینتان خارج شدیم». عمروبن‌عاص گفت: «ای پادشاه! با ما در دینمان مخالفت ورزیدند، به خداوندگار ما دشنام دادند، جوانان ما را به فساد و تباهی کشانیدند و در بین جامعه ما تفرقه افکندند. آنها را به ما بازگردان تا به کار خودمان فیصله دهیم و تفرقه را از میان ببریم». جعفر (رحمة الله علیه) گفت: «آری ای پادشاه! ما را خدای یکتا آفرید و سپس برای ما پیامبری فرستاد که ما را به ترک بتان و ترک بهره‌جویی از راه قمار و اقامه نماز و دادن زکات فرمان داد و ظلم و جور و ریختن خون به ناحق و زنا و ربا و مردارخواری و خون و گوشت خوک را بر ما حرام کرد و ما را به عدل و نیکی و احسان و کمک به خویشان دستور داد و از فحشا و منکر و ظلم و بی‌عدالتی نهی کرد». پادشاه نجّاشی گفت: «خداوند، عیسی‌بن‌مریم (علیه السلام) را به خاطر همین امور فرستاد». سپس ادامه داد: «ای جعفر! آیا از آنچه که خداوند بر پیامبرت نازل کرده، چیزی به خاطر داری»؟ گفت: «بله». سپس سوره مریم را برای او خواند تا جایی که به این کلام خداوند رسید: و این تنه نخل را به طرف خود تکان ده، رطب تازه‌ای بر تو فرو می‌ریزد!* [از این غذای لذیذ] بخور و [از آن آب گوارا] بنوش و چشمت را [به این مولود جدید] روشن دار! (مریم/۲۶-۲۵) هنگامی که نجّاشی این را شنید، به شدّت گریست و گفت: «به خدای یگانه قسم، که این همان حق است». عمروبن‌عاص گفت: «ای پادشاه! او با ما مخالفت ورزیده، او را به ما بازگردان». نجّاشی دستش را بلند کرد و آن را به صورت عمرو زد. سپس گفت: «ساکت باش؛ به خداوند یگانه قسم، اگر از او به بدی یاد کنی، حتماً تو را خواهم کشت». عمروبن‌عاص از نزد پادشاه برخاست درحالی‌که اشک بر چهره‌اش جاری بود و می‌گفت: «ای پادشاه! اگر چنین است، هر آنچه تو فرمان کنی، همان است و ما متعرّْض آنان نمی‌شویم». بر فراز سر نجاشی کنیزی بود که حشرات را از او دور می‌کرد. این کنیز به عمارهًْ‌بن‌ولید که جوانِ زیبایی بود، نگاهی کرد و عاشق او شد. هنگامی‌که عمروبن‌عاص به خانه بازگشت، به عمّاره گفت: «ای کاش برای کنیزک پادشاه نامه‌ای ارسال می‌کردی». عمرو چنین کرد و کنیزک نیز جوابش را داد. عمرو به عمّاره گفت: «به او بگو مقداری از عطر پادشاه را برای تو بفرستد». عمّاره به کنیزک گفت و او نیز فرستاد. عمروبن‌عاص آن را گرفت و هنوز کاری که عمّاره با او کرده بود و او را به دریا افکنده بود، در دل داشت. از همین روی، عمروبن‌عاص آن عطر را تحویل نجّاشی داد و گفت: «ای پادشاه! همانا احترام پادشاه و اطاعت‌کردن از او برای ما امری مهم است و بر ما فرض است که چون وارد کشورش شدیم و در آن در امان بودیم، به او نیرنگ نزنیم و از راه فریب در نیاییم. این دوست من! کسی که همراه من است، به کنیزک تو نامه‌ای نوشته و او را فریفته است و او از عطر تو برایش فرستاده است. و آنگاه، عطر را پیش روی پادشاه گذاشت. نجّاشی عصبانی شد و تصمیم گرفت که عماره را به قتل برساند. امّا گفت: «کشتن او جایز نیست. چرا که آنان با امانِ من به کشورم وارد شدند». پس نجاشی، جادوگران را فراخواند و به آنها گفت: «با او کاری کنید که از کشتن بدتر و شدیدتر باشد». آنها او را گرفتند و در آلت تناسلی‌اش جیوه تزریق کردند و این گونه شد که صبح و شام را در میان حیوانات وحشی می‌گذراند و با مردم نمی‌نشست و از آنان دوری می‌کرد. اندکی بعد، قریش به دنبال او فرستادند و در موضعی که وی برای نوشیدن آب به همراه حیوانات وحشی آمده بود، در کمین او نشستند و او را گرفتند. وی آن قدر به خود پیچید و در دستانشان فریاد کشید تا اینکه هلاک شد. عمرو به سوی قریش بازگشت و آنان را از اینکه جعفر (رحمة الله علیه) در حبشه در بالاترین سطح عزّت و منزلت قرار دارد، باخبر کرد. جعفر (رحمة الله علیه) در حبشه ماند تا آنکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با قریش مصالحه کرد و خیبر را فتح کرد و او با همه همراهانش بازگشت. جعفر (رحمة الله علیه) در حبشه از اسماء، دختر عمیس، ص-احب فرزندی شد که هم-ان عبدالله‌بن‌جع-فر است. نجّاشی نیز صاحب پسری شد که او را محمّد نام نهاد. ام‌حبیبه دختر ابوسفیان در عقد عبدالله بود. پیامبر (صلی الله علیه و آله) نامه‌ای به نجاشی نوشت و در آن ام‌حبیبه را از نجاشی خواستگاری کرد. نجاشی به سوی ام‌حبیبه فرستاد و از او برای پیامبر (صلی الله علیه و آله) خواستگاری نمود. ام‌حبیبه این امر را پذیرفت و نجاشی او را به عقد پیامبر (صلی الله علیه و آله) در آورد. نجاشی به او چهارصد دینار از طرف رسول خدا (صلی الله علیه و آله) مهریه داد. نجاشی برای او لباس و عطرهای زیادی فرستاد و به او جهیزیّه داد و او را به سوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرستاد. نجاشی، ماریه قب-ط-یه - امّ ابراهیم - را نیز به همراه لباس و اس-ب و سی تن ک-شیش ب-ه سوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرستاد و به آنها گفت: به سخن رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، شیوه نشستن، روش غذاخوردن و نوشیدن و طریقت نماز او بنگرید. هنگامی‌که به مدینه رسیدند، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آنها را به اسلام دعوت کرد و برایشان قرآن خواند: إِذْ قالَ اللهُ یا عیسَی ابْنَ مَرْیَمَ اذْکُرْ نِعْمَتی عَلَیْکَ وَ عَلی والِدَتِکَ إِذْ أَیَّدْتُکَ بِرُوحِ الْقُدُسِ تُکَلِّمُ النَّاسَ فِی الْمَهْدِ وَ کَهْلاً وَ إِذْ عَلَّمْتُکَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ التَّوْراةَ وَ الْإِنْجیلَ وَ إِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّینِ کَهَیْئَةِ الطَّیْرِ بِإِذْنی فَتَنْفُخُ فیها فَتَکُونُ طَیْراً بِإِذْنی وَ تُبْرِئُ الْأَکْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنی وَ إِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتی بِإِذْنی وَ إِذْ کَفَفْتُ بَنی إِسْرائیلَ عَنْکَ إِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَقالَ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْهُمْ إِنْ هذا إِلاَّ سِحْرٌ مُبین هنگامی که آن را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) شنیدند، گریستند و ایمان آوردند و به‌سوی نجاشی بازگشتند و او را از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) باخبر ساختند و آنچه را که پیامبر (صلی الله علیه و آله) برایشان خواند، برای نجاشی باز گفتند. پس نجاشی و آن کشیش‌ها گریستند و نجّاشی اسلام آورد. ولی از بیم اهالی حبشه، اسلام خویش را ابراز نکرد و کشور حبشه را به سوی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) ترک گفت. او هنگام عبور از دریا وفات یافت. خداوند به رسولش (صلی الله علیه و آله) فرمود: لَتَجِدَنَّ أَشَدَّ النَّاسِ عدَاوَةً لِّلَّذِینَ آمَنُواْ الْیَهُودَ تا این جای آیه: وَذَلِکَ جَزَاء الْمُحْسِنِینَ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۱۹۶
بحارالأنوار، ج۱۸، ص۴۱۴/ القمی، ج۱، ص۱۷۶/ نورالثقلین/ البرهان
۲
(مائده/ ۸۲)
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ مَرْوَانَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ ذَکَرَ النَّصَارَی وَ عَدَاوَتَهُمْ فَقُلْتُ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی ذلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا یَسْتَکْبِرُونَ قَالَ أُولَئِکَ کَانُوا قَوْماً بَیْنَ عِیسَی (علیه السلام) وَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) یَنْتَظِرُونَ مَجِیءَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله).
امام صادق (علیه السلام)- از امام صادق (علیه السلام) روایت شده که بعد از ذکر نصاری و دشمنیهای آنان فرمود: امّا این فرموده‌ی خداوند متعال: ذلِکَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّیسِینَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لا یَسْتَکْبِرُونَ، در مورد قومی است که در فاصله بین نبّوت عیسی (علیه السلام) و محمّد (صلی الله علیه و آله) زندگی میکردند و منتظر آمدن محمّد (صلی الله علیه و آله) بودند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۲۰۰
بحارالأنوار، ج۹، ص۱۹۹/ العیاشی، ج۱، ص۳۳۵/ نورالثقلین/ البرهان
بیشتر